TCG Muavenet (DM-357)'in Vurulması

 

MUAVENET OLAYI

1942 yılında Kaliforniya San Pedro’da bulunan Bethlehem Tersanesi’nde inşa edilmiş, 1944-1958 yılları arasında USS Gwin adıyla Amerikan donanmasına hizmet etmiştir. 15 Ağustos 1971 tarihinde yapılan devir teslim töreni ile Türk Donanmasına katılmış ve TCG Muavenet (DM-357) ismini almıştır.

Akdeniz ve Adalar Denizi’nde, NATO tarafından 25 Eylül - 8 Ekim 1992 tarihlerinde düzenlenen NATO Display Determination-92 (NATO Kararlılık Gösterisi-92) tatbikatına katılan TCG Muavenet, başarıyla tamamlanan tatbikatın ikinci safhası sonrası tüm katılımcılarla birlikte üçüncü safha için tertiplenme seyri esnasında, 2 Ekim 1992 gecesi, 3 mil mesafede bulunan Amerikan Donanmasına ait USS Saratoga (CV-60) uçak gemisinden ateşlenen iki adet Sea Sparrow güdümlü mermisiyle vurulmuştur. Mermiler köprüüstüne ve savaş harekât merkezine isabet etmiştir.

Tatbikatın ‘‘yeşil periyod’’ olarak adlandırılan tertiplenme safhasında, personelinin bir vardiyasının ‘‘savaş nöbet yerinde’’ diğer vardiyasının istirahatte olduğu TCG Muavenet’te patlama sonrası personel süratle ‘‘savaş yerlerine’’ geçirilir. Alınan isabetler sonrası çıkan yangının cephaneliklere ulaşmaması için tüm personel seferber olur ve bir miktar mühimmat denize tahliye edilir. Bu elim olayda Gemi Komutanı Kurmay Yarbay Levent Kudret Güngör, Uçaksavar Yardımcı Subayı Teğmen Alper Tunga Akan, Telsiz Astsubayı Serkan Aktepe, İkmal Çavuş Mustafa Kılıç ve Topçu Er Recep Atak şehit olmuş, yirmi iki asker de çeşitli yerlerinden yaralanmıştır.

 

Dönemin ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Lawrence Eagleburger, haberi Washington Büyükelçisi Nüzhet Kandemir'e kaza olarak bildirir. Ancak kaza nitelendirmesi; atılan iki mermini de isabet kaydetmesi, Sea Sparrow mermilerinin öncelikle hava hedeflerine karşı kullanılmak üzere dizayn edilmesi ve hedefi bulabilmesi için atış gemisi atış kontrol radarları tarafından hedefin aydınlatılması (hedef takip radarı ile takip edilmesi) gerekmesi nedeniyle kamuoyu tarafından inandırıcı bulunmaz. Bu olayın Kuzey Irak'ta icra edilen terör operasyonu sırasında Türk askerlerine ateş açan iki ABD helikopterinin karşı ateşle düşürülmesine misilleme olduğu dahi iddia edilmiştir.

Yaşanan düşmanca hareket sonrası Amerikan mahkemelerinde açılan davaların sonucunda; sorunun hukuki değil politik olduğu, hayatını kaybeden personelin 1. derece yakınlarına tazminat ödenmesi gerektiği kararına varılmış, ayrıca ABD tarafından kullanılmaz duruma gelen Muavenet tazminatı olarak ülkemize 8 adet Knox sınıfı fırkateyni indirimli olarak satılmıştır.

Şimdi bir de olayı özet olarak Amerikan Donanması Emniyet Merkezi’nden dinleyelim;

Olay 23.30’da Taktik Harekât Subayının, Güdümlü Mermi istasyonlarının donatılması emrini vermesiyle başlıyor. 23.45’te istasyonlar donatıldığında Savaş Harekât Merkezinde (SHM) bulunan bir Yüzbaşı tarafından kıç lançerdeki A/K Astsubayına aceleci bir ses tonuyla ‘’Local Arama Modu’’nda bir suüstü hedefi bulması emrediliyor. 23.52’de üç suüstü teması belirleniyor ve lançere tahsis ediliyor. 23.53’te Taktik Harekât Subayı tarafından güdümlü mermilerin aktif edilmesi müsaadesi veriliyor. 00.00 itibariyle yedi adet güdümlü mermi ateşe hazır. 00.04’te iki saniye ara ile iki adet Sea Sparrow güdümlü mermisi ateşleniyor. 00.05’te Hedef Tespit Sistemi operatörü Taktik Harekât Subayına durumu rapor ediyor: ‘‘Kuşlar uçtu…’’ Taktik Harekât Subayının verdiği ‘‘Kuşlar uçtu ne demek? Bunun gerçek bir durum olduğunu hiçbir zaman söylemedim, bu bir tatbikat, hepsi bir tatbikat!’’ cevabı ile ortalık karışıyor. Mermilerin ateşlenmesinden yaklaşık 17 saniye sonra TCG Muavenet vuruluyor.