Balkan Savaşı'nda Hamidiye Kruvazörü (21 Kasım 1912)

-

 21 Kasım 1912 tarihi, Balkan Savaşı’nda Osmanlı donanmasının Varna Limanı’nı kontrol altına almak için oluşturduğu görev kuvveti ile Bulgar donanmasının kozlarını paylaştığı gündür. Muharebenin baş aktörleri iki ay sonra icrasına başlayacağı ‘‘Akın Harekatı’’ ile nam salacak Rauf Orbay komutasındaki Hamidiye kruvazörü ile Bulgar Draçki torpidobotudur. Muharebe aşağıda kısaca özetlenmiştir.


Hamidiye Kruvazörü

‘‘Hamidiye kruvazörü, Yarhisar ve Berk-i Efşan torpidobotları Varna’yı gözetlemekle görevlendirilmişti. Hamidiye Komutanı Yzb. Rauf Bey, Basra Komutanı Önyzb. Hüseyin Vasfi Bey ve Berk-i Efşan Komutanı Önyzb. Mehmet Şükrü Bey’in katıldığı komutanlar toplantısında Berk-i Efşan Varna’nın 8 mil kuzeyinde Çingene Döküntüsü önlerinde, Yarhisar Varna’nın 8 mil güneyinde Kamçı önlerinde bulunmaları, Hamidiye’nin de Varna Limanı ağzında travers çekmesi kararlaştırıldı.

20 Kasım gece yarısı Varna Müstahkem Mevkii Komutanı emrindeki Draçki, Simeli, Sitroki ve Letyaşti torpidobotlarını, Köstence-İstanbul hattı üzerinde askeri nakliyat yapan gemilere saldırı maksadıyla liman ağzına sevk etti.

Hamidiye, 21 Kasım gece yarısı Varna önlerine geldiğinde Bulgar torpidobotları da liman ağzında bulunuyordu. Saat 00.40 civarında Varna’nın 15 mil kuzeyinde 43°.09’.45’’ Kuzey – 028°.21’.45’’ Doğu koordinatlarına gelindiğinde köprü üstünde vardiyadaki personel iskele baş omuzluk yönünde karartılar gördüğünü rapor etti. Hamidiye gelenlerin düşman olduğunu değerlendirerek pruvasını o yöne çevirerek torpido hücumundan sakınmak istedi.

Bulgar torpidobotları Hamidiye’yi görür görmez iki gruba ayrıldı ve kıskaca alma harekâtına başladı. Sancak tarafta bulunan Letyaşti, torpidosunu ilk ateşleyen torpidobot oldu. Hamidiye iskele alabanda manevrası ile torpidodan kurtulmayı başardı. Ancak bu manevra onu Draçki’nin hedefi haline getirdi. Draçki’den atılan torpido sancak baş omuzluktan Hamidiye’ye isabet etti. Baş omuzluktaki yaranın şekli düzensiz olmakla beraber 7,3x14 m büyüklükte ve oldukça ciddiydi.

Draçki Torpidobotu

Yzb. Rauf Bey gemisinin bekasını düşünerek rotasını boğaza çevirdi. Hamidiye 21 Kasım 1912 gecesi muharebede 16 adet 15 cm’lik, 75 adet 12 cm’lik ve 70 adet 4,7 cm’lik olmak üzere toplamda 161 adet top mermisi sarf etti. O gece şehit olan Ordulu Selim oğlu Ömer, Rizeli Mehmet oğlu Recep, Hayfalı Hüseyin oğlu Abdurrahman, Priştineli Emin oğlu Tevfik, Haymanalı Abdülaziz oğlu Fehmi, Erdekli Hakkı oğlu Hüseyin, Vakfıkebirli Ahmet oğlu Bekir ve Antalyalı Osman oğlu Osman Osmanlı donanmasının isimsiz kahramanları arasındaki yerlerini almıştır.

Bulgar Donanması, 21 Kasım 1912 gecesi yaşana muharebeyi Deniz Kuvvetlerinin görkemli bir başarısı olarak kabul etmiştir. Hamidiye’yi vuran Draçki torpidobotu günümüzde Varna şehrinde bulunan Bulgaristan Deniz Müzesi bahçesinde sergilenmektedir.’’

- Hayalet, Balkan Savaşı’nda Osmanlı Donanması 1912-1913, ss. 99-103 -
Yer: Çanakkale, Çanakkale Merkez/Çanakkale, Türkiye

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İnce Donanma

-
Türklerin organize bir şekilde denizlerle bilinen ilk teması 1081’de Emir Çaka Bey tarafından kurulan elli parçalık donanma sayesinde olup günümüzde bu tarih Türk Deniz Kuvvetlerinin kuruluş yılı olarak kabul edilmektedir. XI. yüzyıl öncesinde Türk tarihinin bilinen dönemleri Orta Asya ve Yakın Doğu’da geçtiğinden denizlerle temas yok denecek kadar az olmuştur. Bu bakımdan Çaka Bey’in denizle buluşmasını müteakip güçlü bir donanma kurması, Türklerin yer ve zamana kolaylıkla uyan, gerekli değişim ve dönüşümü süratle gerçekleştirebilecek tabiata sahip olduklarının göstergesi olmuştur. Osmanlı Devleti’nin denizlerdeki macerası ise 1324 yılında Karamürsel’in fethi ile başlamış, Marmara Denizi kıyılarına ulaşan Osmanlı denizcileri ilk tecrübelerini bu iç denizde kazanmıştır. XIV. yüzyılın sonlarına doğru Y ıldırım Beyazıt, Saruhanoğulları, Aydınoğulları ve Menteşeoğulları beyliklerini tarih sahnesinden silerek Osmanlı Devleti sınırlarını Adalar (Ege) Denizi kıyılarına ulaştırmış ve Osmanl...
Devamı

TCG Muavenet (DM-357)'in Vurulması

-
Resim
  MUAVENET OLAYI 1942 yılında Kaliforniya San Pedro’da bulunan Bethlehem Tersanesi’nde inşa edilmiş, 1944-1958 yılları arasında USS Gwin adıyla Amerikan donanmasına hizmet etmiştir. 15 Ağustos 1971 tarihinde yapılan devir teslim töreni ile Türk Donanmasına katılmış ve TCG Muavenet (DM-357) ismini almıştır. Akdeniz ve Adalar Denizi’nde, NATO tarafından 25 Eylül - 8 Ekim 1992 tarihlerinde düzenlenen NATO Display Determination-92 (NATO Kararlılık Gösterisi-92) tatbikatına katılan TCG Muavenet, başarıyla tamamlanan tatbikatın ikinci safhası sonrası tüm katılımcılarla birlikte üçüncü safha için tertiplenme seyri esnasında, 2 Ekim 1992 gecesi, 3 mil mesafede bulunan Amerikan Donanmasına ait USS Saratoga  (CV-60) uçak gemisinden ateşlenen iki adet Sea Sparrow güdümlü mermisiyle vurulmuştur. Mermiler köprüüstüne ve savaş harekât merkezine isabet etmiştir. Tatbikatın ‘‘yeşil periyod’’ olarak adlandırılan tertiplenme safhasında, personelinin bir vardiyasının ‘‘savaş...
Devamı

Ege (Adalar) Denizi

-
Resim
Yunanistan, bağımsızlığını örgütlü bir mücadelenin sonucunda kazanmaktan çok masa başında, Türk ve Müslüman düşmanlığının motive ettiği Düvel-i Muazzama tarafından verilmiş ‘‘devlet’’ olarak dünya siyaset sahnesine çıkmış ve 1830 yılından itibaren yayılmacı bir siyaset izlemiştir. Bu siyasetini ‘‘Megali İdea’’ adı altında doktrine eden Yunanistan, XX. yüzyılın başlarında Avrupa kıtasında hedeflediği noktalara ulaşmış, Anadolu’ya sıçrama tahtası olarak kullanacağı adaları Balkan Savaşı neticesinde egemenliği altına almıştır. Ancak Megali İdea ile hedefledikleri ve nihai hedefleri olan Batı Anadolu ve İstanbul hayalleri Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının çelik iradeleri karşısında eriyip gitmiştir.   Adlandırılması ve Coğrafi Olarak Tanımlanması Bugün kullanılan şekliyle ‘‘Ege Denizi’’ adı, Yunan mitolojisinde Attika (Atina) Kralı Aegeus’un, Girit seferinden dönen oğlunun öldüğünü sanarak intihar etmesi üzerine kralın adına atfen ‘‘Aegeus Pontos’’ olarak kull...
Devamı